“Khai thác” (dân mạng gọi là “đào”, “cày”) tiền điện tử bitcoin chắc chắn là tiêu tốn nhiều điện năng. Điều này liên quan đến sử dụng công cụ là các máy đào chuyên dụng để giải quyết các vấn đề tính toán, cho phép liên kết các khối giao dịch (blockchain) lại với nhau. Phần thưởng được trả cho công việc này là bitcoin và chúng được gọi là “phần thưởng khối”.

Tuy nhiên, độ khó của việc đào bitcoin ngày càng cao, đồng nghĩa với cơ hội kiếm lời từ đào bitcoin ngày càng ít.

Dẫu vậy, khi đồng bitcoin lên giá, vẫn tạo động lực cho những người khai thác bitcoin tiếp tục cày, chạy ngày càng nhiều máy hơn. Điều đó sử dụng rất nhiều điện vì các máy tính ít nhiều phải hoạt động liên tục để hoàn thành việc xử lý các tính toán.

Tốn nhiều điện nhưng là bao nhiêu?

Theo Cambridge Bitcoin Electricity Consumption Index, cập nhật ngày 20/10/2021, lượng điện tiêu thụ hằng năm của mạng Bitcoin ước tính khoảng 106,33 TWh. (*)

Con số này nếu đem so sánh với lượng điện tiêu thụ của một quốc gia, Bitcoin sẽ nằm trong top 30 - 35 quốc gia hàng đầu thế giới về tiêu thụ điện.

Chỉ số tiêu thụ điện bitcoin của Cambridge (CBECI) cung cấp ước tính cập nhật về lượng điện hằng ngày của mạng bitcoin. Mô hình kinh tế - công nghệ cơ bản dựa trên cách tiếp cận từ dưới lên do Marc Bevand phát triển ban đầu vào năm 2017, sử dụng ngưỡng sinh lời của các loại thiết bị khai thác khác nhau làm điểm khởi đầu.

Do không thể xác định chính xác mức tiêu thụ điện, CBECI đưa ra phạm vi giả định, gồm ước tính giới hạn dưới giả thuyết, ước tính giới hạn trên giả thuyết. Đồng thời, trong giới hạn của phạm vi này, ước tính phỏng đoán tốt nhất được tính toán để cung cấp một con số thực tế hơn, gần đúng với mức tiêu thụ điện thực tế của bitcoin.

Ước tính giới hạn dưới tương ứng với tổng chi tiêu điện tối thiểu theo lý thuyết, dựa trên giả định trong trường hợp tốt nhất, tất cả các thợ đào luôn sử dụng thiết bị tiết kiệm năng lượng nhất hiện có trên thị trường. Ước tính giới hạn trên chỉ định tổng chi tiêu điện tối đa theo lý thuyết, dựa trên giả định trong trường hợp xấu nhất, tất cả các thợ đào luôn sử dụng phần cứng tiết kiệm năng lượng nhất hiện có trên thị trường, miễn là việc vận hành thiết bị vẫn có lãi về sử dụng điện. Ước tính phỏng đoán tốt nhất dựa trên giả định thực tế hơn, rằng các thợ đào sử dụng một rổ phần cứng có lợi hơn là một mô hình duy nhất.

Công cụ trực tuyến của Đại học Cambridge (cập nhật ngày 20/10/2021) cho thấy, mức tiêu thụ điện của Bitcoin nhiều hơn cả Philippines (93,35 TWh), Kazakhstan (91,66 TWh), Phần Lan (84,20 TWh), Bỉ (82,05 TWh), Chile (74,99 TWh),…; Thậm chí suýt soát gần bằng Hà Lan (110,68 TWh).

Điều đáng lưu ý, giá trị của đồng tiền bitcoin có khi tăng, khi giảm. Nhưng ngay cả khi bitcoin giảm giá thì lượng điện tiêu thụ vẫn không giảm đi đáng kể.

Bitcoin có khi lên giá, có khi giảm giá, dẫu sao vẫn có sự trao đổi trong phạm vi nhất định của những người tham gia hệ thống mạng lưới bitcoin.

Điều quan trọng, mọi người lo ngại nhất, chính là sự phát thải khí CO2 từ quá trình đào bitcoin. Sử dụng điện nhiều, nhất là các nhà máy điện sử dụng nhiên liệu hóa thạch, hẳn nhiên sẽ thải nhiều khí carbon ra môi trường, tăng hiệu ứng nhà kính, làm biến đổi khí hậu trên toàn cầu.

-----

(*) 1 TWh = 1.000 GWh = 1.000.000 MWh = 1.000.000.000 kWh