Không khí xung quanh chúng ta đang âm thầm mang theo một dạng ô nhiễm bất ngờ. Các hạt nhựa li ti, được gọi là vi nhựa, lưu thông trong bầu khí quyển, ngay cả những nơi được cho là không bị ảnh hưởng bởi hoạt động của con người như đỉnh núi cao hay đại dương xa xôi. Các hạt này di chuyển quãng đường rất xa, xâm nhập vào không khí, cuối cùng lắng đọng trong các hệ sinh thái trên khắp hành tinh.

Các nhà khoa học ngày càng lo ngại vì vi nhựa trong không khí không chỉ là vấn đề môi trường. Chúng có kích thước cực nhỏ nên dễ dàng được hít vào. Các nghiên cứu ban đầu cho thấy, chúng có thể gây kích ứng mô phổi hoặc mang theo các hóa chất độc hại. Sau khi lắng đọng, chúng cũng góp phần gây ô nhiễm lâu dài cho đất, nguồn nước, làm tăng thêm gánh nặng rác thải nhựa trên toàn cầu.

Các nhà nghiên cứu từ Khoa khí tượng và địa vật lý tại Đại học Vienna đã xem xét kỹ hơn cách vi nhựa xâm nhập vào không khí. Sử dụng các phép đo vi nhựa, cùng với các mô phỏng mô hình, họ phát hiện các nguồn trên đất liền, thải ra lượng vi nhựa vào khí quyển nhiều hơn 20 lần so với đại dương. Kết quả nghiên cứu của họ gần đây được công bố trên tạp chí Nature.

Các nhà khoa học xác định, vi nhựa có mặt khắp bầu khí quyển, ngay cả ở môi trường xa xôi. Những hạt này đến từ các nguồn trực tiếp như sợi dệt, lốp xe mài mòn, cũng như từ các bề mặt đất và đại dương bị ô nhiễm trước đó, thải các hạt trở lại không khí. Tuy nhiên, quy mô tổng thể của các phát thải này và sự đóng góp từ các nguồn vẫn chưa rõ ràng.

Các nghiên cứu trước đây, thường chỉ ra đại dương là nguồn chính, nhưng điều này chưa được xác nhận chắc chắn. Trong nghiên cứu này, Ioanna Evangelou, Silvia Bucci và Andreas Stohl, tổng hợp 2.782 phép đo vi nhựa trong khí quyển từ nhiều nơi trên thế giới. Họ so sánh quan sát này với các mô phỏng từ mô hình vận chuyển dựa trên ba ước tính phát thải công bố trước đó.

So sánh cho thấy sự khác biệt lớn. Mô hình dự đoán nồng độ vi nhựa trong khí quyển cao hơn nhiều và lượng lắng đọng trên bề mặt Trái đất lớn hơn nhiều so với kết quả đo đạc, với sự khác biệt lên đến vài bậc trên cả đất liền và đại dương. Để xem xét sự khác biệt này, các nhà nghiên cứu điều chỉnh ước tính lượng phát thải riêng biệt cho các nguồn trên đất liền và đại dương. Việc hiệu chỉnh lại này, dẫn đến kết quả thực tế hơn.

Các ước tính phát thải được điều chỉnh hiện cho thấy lượng vi nhựa phát thải trên đất liền nhiều hơn gấp hơn 20 lần so với từ đại dương. Tuy nhiên, khối lượng phát thải thực tế trên đại dương lại cao hơn so với trên đất liền, điều này là do kích thước trung bình của các hạt trong đại dương lớn hơn, các nhà nghiên cứu giải thích.

Công trình này đánh dấu bước tiến quan trọng, hướng tới hiểu rõ hơn cách vi nhựa gây ô nhiễm khí quyển và di chuyển khắp toàn cầu. Tuy nhiên, vẫn còn những khoảng trống lớn cần khám phá. Cần thêm nhiều phép đo để biết được bao nhiêu vi nhựa đến từ giao thông và từ các nguồn khác. Sự phân bố kích thước của các hạt cũng không chắc chắn, do đó tổng lượng nhựa vận chuyển trong khí quyển cũng chưa được xác định rõ.