Adapter là gì?
Adapter là bộ phận dùng để chuyển đổi nguồn điện có điện áp cao (100-240V) xuống nguồn điện có điện áp thấp hơn (ví dụ: 3V, 5V, 9V, 10V, 12V DC…), để cung cấp cho thiết bị điện tử hoạt động theo định mức quy định của từng thiết bị. Nói ngắn gọn, adapter là bộ đổi nguồn hay bộ chuyển nguồn.
Vai trò quan trọng của adapter là chuyển đổi điện áp (từ cao xuống thấp) và nguồn điện (từ AC thành DC). Rất nhiều thiết bị điện tử như điện thoại thông minh, máy tính xách tay, máy tính bảng, camera quan sát,… cần phải có adapter để hoạt động bình thường. Với một số thiết bị, adapter còn có vai trò sạc pin.
Như vậy, adapter có giá trị đầu vào (lấy điện từ ổ cắm điện) và giá trị đầu ra (cấp cho các thiết bị điện tử) khác nhau. Vậy việc tiêu thụ điện năng của adapter được tính toán từ giá trị đầu vào (input) hay giá trị đầu ra (output)? Giá trị nào biểu thị điện năng tiêu thụ, bạn phải chi trả tiền điện? Cách tính toán như thế nào?
Tính điện năng tiêu thụ của adapter
Trước khi tính mức điện năng tiêu thụ của adapter, bạn cần nhớ công thức:
Công suất (P) = điện áp (U) x dòng điện (I).
Trong đó: công suất đo bằng watt (W), điện áp đo bằng volt (V), dòng điện đo bằng ampe (A).
Để tính toán mức điện năng tiêu thụ của adapter, bạn làm theo các bước sau:
1. Tính công suất đầu ra:
Công suất đầu ra (W) = điện áp đầu ra (V) x dòng điện đầu ra (A).
2. Tính công suất đầu vào:
Công suất đầu vào (W) = công suất đầu ra (W) / hiệu suất.
● Lưu ý: Adapter không phải luôn luôn chuyển toàn bộ (100%) công suất đầu vào thành công suất đầu ra để cấp cho thiết bị. Công suất đầu vào luôn lớn hơn công suất đầu ra. Hiệu suất được xác định là tỉ lệ công suất đầu ra chia cho công suất đầu vào, thay đổi tùy theo adapter.
3. Tính mức điện năng tiêu thụ:
Để tính mức điện năng tiêu thụ theo thời gian, bạn sử dụng:
Điện năng (Wh) = Công suất đầu vào (W) x thời gian (h)
Ví dụ: Bạn có một adapter với các giá trị đầu ra (output) là: Điện áp 5V; dòng điện 2A.
Bạn tính công suất đầu ra: 5V x 2A = 10W
Sau đó tính công suất đầu vào: 10W / 0,85 ≈ 11,76W (giả sử hiệu suất của adapter là 85%).
Tính mức điện năng tiêu thụ trong 8 giờ:
Điện năng (Wh) = 11,76W x 8h ≈ 94 Wh = 0,094 kWh.
Như vậy, điện năng tiêu thụ của adapter AC/DC trong ví dụ trên trong 8 giờ là khoảng 94 watt-giờ (0,094 kWh). Với các adapter cụ thể khác, bạn điều chỉnh điện áp đầu ra, dòng điện, hiệu suất và thời gian cho phù hợp, bạn sẽ có kết quả cần tìm.
Tóm lại
● Với điện năng tiêu thụ của adapter, bạn trả tiền điện cho đầu vào (input) chứ không phải trả tiền điện cho đầu ra (output). Bởi vì điện năng đầu vào (điện năng do công ty điện lực cung cấp) bao gồm điện năng đầu ra và cả năng lượng nhiệt thất thoát (do adapter không có hiệu suất 100%, năng lượng nhiệt này vẫn “thể hiện” trong hóa đơn tiền điện hàng tháng).
● Adapter không phải luôn luôn chuyển toàn bộ (100%) công suất đầu vào thành công suất đầu ra để cung cấp cho thiết bị và công suất thừa này được chuyển thành năng lượng nhiệt. Một thao tác nhanh để hình dung hiệu suất của adapter là kiểm tra nhiệt độ của nó. Adapter càng nóng (khi cắm điện) thì hiệu suất càng thấp, do một phần điện năng chuyển thành nhiệt.
● Hiệu suất của adapter được xác định là tỉ lệ công suất đầu ra chia cho công suất đầu vào. Tuy nhiên, các nhà sản xuất thường không công bố hiệu suất này. Trường hợp trên adapter có ghi cả công suất đầu vào và công suất đầu ra, bạn có thể dựa vào đó để tính hiệu suất của adapter, nhưng chỉ mang tính tương đối.